Voer voor de maag

Koliek door maagpijn is niet uitzonderlijk maar in de meeste gevallen wel relatief eenvoudig te voorkomen. Voeding speelt hierbij een belangrijke rol.

De paardenmaag is in een aantal opzichten bijzonder. Paarden maken 24 uur per dag maagzuur aan. Wij maken pas maagzuur aan als we geconfronteerd worden met eten. We willen gaan eten en de maag wordt alvast voorbereid op wat er komen gaat. De paardenmaag wordt 24 uur per dag voorbereid op wat er komen gaat. Om deze reden is het dus belangrijk dat er ook altijd ruwvoer in de maag aanwezig is zodat het maagzuur ook iets te doen heeft. Indien de maag leeg is zal het maagzuur zijn eigen maagwand gaan verteren waardoor maagzweren kunnen ontstaan. Dit aantasten van de maagwand is één van de oorzaken voor koliek.

-Het is dus belangrijk dat de momenten tussen het voeren door zo kort mogelijk duren. Zes uur is het absolute maximum. Een continue aanbod van ruwvoer (hooi) zou ideaal zijn maar is voor paarden die snel dik worden vaak minder ideaal. Het hooi aanbieden in een slowfeeder met mazen van 3cm is dan een optie. Ook kan het interessant zijn te onderzoeken waardoor bijvoorbeeld verzadiging uitblijft. Slowfeeders met roosters kunnen schade aan het gebit veroorzaken, daarom geef ik de voorkeur aan een hooinet met mazen van 3cm om de periode tussen de voermomenten te overbruggen.

– Ook is het belangrijk je paard niet aan het werk te zetten zonder dat er iets van ruwvoer in zijn buik zit. De bovenkant van zijn maag bevat namelijk geen enkele bescherming tegen het maagzuur. Zonder maagvullling in de vorm van ruwvoer gaat het maagzuur spetteren als je hem aan het werk zet. Veel maagzweren aan de bovenkant van de maag ontstaan doordat een paard aan het werk wordt gezet met een lege maag.

– Geef krachtvoer nooit op een lege maag. Voer altijd eerst ruwvoer. Als een paard hooi eet maakt hij veel speeksel aan. Het speeksel maakt de zuurgraad in de maag minder zuur waardoor de maag beter beschermd is tegen het zuurmakende krachtvoer. Paarden met problemen in de maag zullen daarom vaak “morsen’ met hun krachtvoer en/of voernijd hebben want ze vinden het voer lekker maar het doet ook wel zeer in de maag.

– Water heeft dezelfde uitwerking als speeksel op de zuurgraad. Veel paarden vinden het daarom fijn het hooi te mogen soppen.

– We weten dat het spijsverteringskanaal van paarden reageert op stress. Op veel (m.n. grote) stallen is er veel stress rondom voermomenten. Het loont de moeite om te kijken hoe je het stressniveau bij de paarden op deze momenten zo laag mogelijk kan houden en de stressmomenten zo kort mogelijk kan laten duren om schade aan het maagdarmkanaal zoveel mogelijk te voorkomen.

Een natuurlijke slowfeeder. Het hooi is relatief eenvoudig te bereiken en daardoor toch nog vrij snel op. Wel biedt het strippen van de bast ook het nodige tijdverdrijf, maagvulling en voeding. Let op: Niet alle takken zijn geschikt en voer dit niet op nat zand. (Zie ook  ‘takkenvoer‘ )

3 hoeraatjes voor iedere scheet

 

Trots liep ik de wei in om m’n paarden hun bosje vers geknipt riet te serveren. Kazuo pakte maar 1 stengeltje riet, at deze met lange tanden en ging staan  schrapen…‘Ownee, koliek!’ Ik belde de dierenarts en schoof aan bij Kas, die inmiddels was gaan liggen. Ook m’n altijd heel betrokken merrie Noha schoof aan. Kazuo leek snel achteruit te gaan, kreunen, tanden bloot, ik belde nog eens met het vriendelijk doch dringende verzoek haast te maken. Gelukkig bleken de hulptroepen onderweg.

Noha, m’n andere paard, was er al. Haar hoofd hing over Kazuo heen. Ze bleef gapen, ze leek wel in trance, zo kalm, zo gericht, hier was iets gaande op energetisch niveau waar geen therapie tegenop kan, ik durfde haar niet te storen…Toch waren mijn zorgen inmiddels gestegen tot op het niveau dat ik het nodig vond Kazuo op het hart te drukken nog een lange tijd bij ons te blijven. Ik kon het niet laten mijn woorden kracht bij te zetten door zijn hoofd te aaien. Toen Kas z’n hoofd weg draaide omdat hij niet van dat sentimentele gedoe houdt,  richtte ik mij maar tot mijn telefoon. Immers, gedeelde smart is halve smart. Noha had hier duidelijk een andere mening over, die vond dat mijn kniezen nu wel lang genoeg had geduurd. Ze bleef me maar omver duwen wanneer ik mij tot mijn telefoon wilde richten. De volhardende Noha. Toen ik naar haar keek kreeg ik hoop. Ze had gelijk, ik heb kennis en ben gezegend met een paar bijzondere handen, en nu is toch wel “het moment” (daarmee) iets te doen…Ik boog me nu ook over Kazuo heen en begon lange rustige strijkingen te maken van voor naar achter over zijn lichaam. Ik begon op de niet pijnlijke rug waar mijn handen altijd worden gewaardeerd, en langzaam zakte ik af naar de pijnlijke buik. Ik vertrouwde erop dat als deze strijkingen niet heilzaam zouden zijn, Kazuo (of bijdehante Noha) het wel zouden aangeven. Soms liet ik even instinctief mijn handen rusten op zijn buik, maar meestal waren het strijkingen, ik wilde immers de energie laten stromen. Kazuo onderging de behandeling rustig en ook Noha leek tevreden. Enige minuten later had Kazuo weer de kracht overeind te komen. Ik schrok van de zweetplekken aan de andere kant, maar wat was ik blij dat hij weer stond. Op zijn gemakje liep hij de stal in om in de schaduw te gaan staan. Hij was duidelijk nog niet helemaal hersteld, maar stond in ieder geval relatief ontspannen op rust op het moment dat de dierenarts ons kwam vergezellen.

Kazuo had gas in z’n darmen. Er volgde een paar aangename wandelingen verspreid over de dag, met geregeld tempowisselingen om zijn darmen te laten ‘schudden’ zodat het gas kan ontsnappen. Iedere scheet was een hoeraatje waard.

Koliek blijft altijd spannend. Bij Kazuo hadden we geluk dat we er zo snel bij waren. Zaten de darmen vol gas dan loopt je het risico dat ze gaan draaien (lucht stijgt op). Waarschuw bij een vermoeden van koliek altijd de dierenarts en ga samen met hem/haar op zoek naar de oorzaak/oorzaken. Hoe eerder de dierenarts er is, hoe groter de kans op herstel.

Met natuurgeneeskunde kun je na afloop aan de gang om bijvoorbeeld de darmflora te herstellen .

Met de groeten van Kazuo, hier weer in helemaal in zijn nopjes.