Dik worden van hooi?

Kan een paard dik worden van hooi? Dat was een vraag die mij werd gesteld tijdens mijn laatste voedingslezing. Veel mensen willen best onbeperkt ruwvoer geven maar zien hun paard dan ook tonnetje rond worden.  ‘Mijn paard wordt dik van de lucht’ is een bekende formulering die iets zegt over de soms ondoorgrondelijke wegen van de stofwisseling…

Levende voeding bevat “organische stof” oftewel het energie leverende bestanddeel van voeding. Een ander, mooier woord voor organische stof is dus “energie”. Dit is het woord wat ik hieronder zal blijven  gebruiken. De meest bekende voorbeelden van energie zijn koolhydraten, eiwitten en vetten.

Nadat gras gemaaid is, is het niet gelijk dood en daardoor behoudt het nog enige tijd zijn energie. Hooi is in feite wel stervend gras dus de hoeveelheid energie neemt af naarmate het hooi langer “ligt te rusten” (of beter gezegd “ligt te sterven”). Kort na het maaien bevat hooi dus meer energie dan bijvoorbeeld een jaar later als er echt bijna geen leven meer in het hooi zit. Uiteindelijk is alle leven verdwenen uit het hooi en met dit leven dus ook de energie.

Energie, of organische stof, is dus eigenlijk brandstof voor het wezen dat ervan eet.

Paarden hebben ook energie nodig om in leven te blijven. Energie maakt dat ze kunnen bewegen, communiceren, ademhalen, mesten etc. Indien een paard een veulen aan de voet heeft heeft een paard meer energie nodig dan een gemiddeld recreatiepaard. Ook een paard in de sport mag voorzien worden van extra energie. Zodra de energie van een paard helemaal op is zal hij sterven.

Met energie in een levend wezen gebeuren 2 dingen:

  • deze wordt opgeslagen
  • deze wordt verbrand

Indien energie die aan het paard gevoerd wordt niet wordt verbrand, bijvoorbeeld om te bewegen, zal de energie worden opgeslagen waardoor het paard waarschijnlijk in gewicht zal toenemen. Naarmate een dier dus meer energie opslaat zal hij ook dikker worden. Naarmate een dier meer energie verbrandt zal hij minder energie opslaan. Als een dier weinig energie gevoerd krijgt en veel energie verbrandt zal hij afvallen.

Maar, het stofwisselingsproces wordt beïnvloed door vele factoren dus er kunnen meerdere redenen voor onder- of overgewicht zijn, maar bovenstaande “energie-formule” heeft doorgaans wel veel invloed op het gewicht van het paard.

Als hooi grover is, steviger en dikker van structuur, kost het het paard meer energie om deze voeding te verwerken dan dat fijner hooi kost. Grover hooi bevat dus niet perse minder energie maar zorgt wel voor meer verbranding waardoor minder opslag van energie plaats zal vinden.

Kuil wordt over het algemeen kort gedroogd dus die bevat daardoor meer energie. Ook voordroog heeft een kortere droogperiode en bevat daardoor meer energie (wel minder dan kuil). Ook worden deze in plastic verpakt waardoor energie langer bewaard blijft.

Hoe groener het hooi hoe meer leven er nog in het hooi zit en hoe groter de kans dat een paard er dik van wordt als het paard er veel van eet en weinig energie verbrandt.

Hooi met minder energie is:

  • Oud hooi, bijvoorbeeld overjarig hooi
  • Hooi waar de regen is in gevallen (maar wat wel nog goed gedroogd is)
  • Hooi dat een langere droogperiode op het land heeft gehad
  • Kruidenhooi

Kruidenhooi bevat in de regel ook weer meer mineralen wat er voor zorgt dat de energie die aanwezig is in het hooi efficiënter kan worden verwerkt door het paard. Zie ook mijn blog over het belang van mineralen en de voordelen van een kruidenwei .

Het donkere hooi onderop heeft een lagere energiewaarde dan het versere hooi bovenop.